Kullanımı çok yaygın olsa da Türkçe'de magnet diye bir sözcük yok. Magnetin bizde tam bir karşılığı da yok. "Süslü mıknatıs" diyebiliriz belki kendisine. Ülkemizde koleksiyoncusu çok olan "süslü mıknatıs".

Yediğiniz içtiğiniz sizin olsun, gelirken bize bir magnet getirseniz yeter diyor ve buzdolabı magneti serimizi İspanya'nın göz bebeği ile başlatıyoruz; La Sagrada Familia.

La Sagrada Familia
Kendisi bir şaheser ama magneti korkunç "La Sagrada Familia" Gaudi'nin "ileride magnetini yaparsanız o da şöyle olsun" diye magneti de tasarlaması gerekirmiş.

Eşi dostu İspanya'ya yolu düşmüş olanların ve/veya kendi gitmiş görmüş şanslıların %70’inin buzdolabının üzerinde La Sagrada Familia magneti muhakkak bulunur. Sorsanız, yıllardır süren restorasyonunun günümüzde hala bitmemiş olması dışında pek bir bilgi de alamazsınız. Kulaktan dolma bu bilgi, yeri geldiğinde kullanılmak üzere cebe konur ve gerektiği yerde paaaaat diye çıkartılır. "...şu kadar yıldır bitmemiş, inanabiliyor musun?"

Hristiyan alemine eşsiz bir yapı kazandırmak üzere temeli atılmış La Sagrada Familia ile sizi tanıştırmak ve onu bir buzdolabı magneti olmaktan kurtarmak benim misyonum.

Associació Espiritual de Devots de Sant Josep (Devots de Sant Josep Manevi Birliği) 1881 yılında çeşitli bağışlar ile tapınağı inşa etmek için Barselona’da Marina, Provença, Sardenya ve Mallorca caddeleriyle sınırlandırılmış 12.800 m²'lik bir arsa satın alır.

1882 yılının mart ayında, Saint Joseph bayramında, zamanın Barselona piskoposu Joseph Urquinaona tarafından ilk köşetaşı atılır. (Bir nevi temel atma töreni de diyebiliriz.) Neo-gotik mimar Francisco de Paula del Villar ve Lozano yapının ilk mimarlarıdır. Ancak, fikir farklılıklarından dolayı istifa ederler ve proje hepimizin yakından tanıdığı çılgın mimar Antoni Gaudi’ye verilir.

İşte gerçek bir çılgın proje
İşte gerçek bir çılgın proje

1883 yılında projeyi devralan Gaudi, bağışlar sayesinde 1884 ve 1914 yılları arasında inşaatı "hızla" ilerletir. Çalışmalar devam ederken Gaudi, 1909 yılında, Sagrada Familia'nın geçici okullarını arsanın güney-batı köşesine inşa eder. İşçilerin çocukları ve Sagrada Familia çevresindeki mahallelerde yaşayan çocuklar bu okullara giderler.

1914'ten itibaren Gaudi, tüm zamanını, -yaşamının sonraki yıllarında neden başka önemli eserlerinin olmadığını açıklar şekilde- Sagrada Familia'nın Expiatory tapınağını inşa etmeye adar. Son aylarında da buradaki atölyesinin hemen yanında yaşamaya başlar. İnşaat devam ederken 12 Haziran 1926’da Gaudi vefat eder. Cadde üzerinde eserine bakmak için geri geri yürürken tramvayın altında kaldığı iddia edilse de gerçek bu şekilde değildir. Tramvayın altında kaldığı bilgisi doğrudur ancak sürekli ziyaret ettiği bir kiliseye giderken kendisine doğru gelen tramvaydan kaçmak isterken aksi yönden gelen tramvayın çarpması sonucu yaralanmış ve kaldırıldığı hastanede 10 gün sonra vefat etmiştir. Gaudi öldüğünde, iş arkadaşı Domènec Sugrañes projeyi devralmış ve 1938 yılına kadar projeyi yönetmiştir.

1936 ve 1939 yılları arasında, Sagrada Familia'nın Geçici okullarında ve bodrum katında yangın çıkar ve atölyeler yerle bir olur. Orijinal planlar, çizimler ve fotoğrafların çok büyük bölümü kaybolur ve ölçekli alçı modellerin bir kısmı da parçalanır. Tapınağın inşası, tüm bunlara rağmen, 1883’te Gaudi’nin yarattığı orijinal konseptine uygun şekilde sürdürülmeye çalışılır.

1940 yılından itibaren Gaudi’nin orijinal konseptini sürdürecek olan çeşitli mimarlar projeye dahil olur. Seneler sonra 2010 yılında Papa Benedict XVI. tarafından tapınağın kutsanması ile birlikte Sagrada Familia'nın tarihinde önemli bir dönüm noktası gerçekleşir.

İşte gerçek bir çılgın proje

19 Mart 2017 tarihi tapınağın temel taşlarının döşenmesinden bugüne 135. yıl dönümüydü. Yıl dönümüne girildiğinde, Bazilika'nın % 70'i bitmiş ve altı merkez kulenin inşa edilmesi için çalışmalar devam etmekteydi. 2018 yılına girdiğimizde ise, Evanjelist ve Meryem Ana kulelerinin inşaatına odaklanılmış ve İsa Mesih'in kulesinde çalışmalara başlanmıştı.

Basilica de La Sagrada Familia, eşsiz bir tapınak yapmak için başlayan ve yapılmış -veya- yapılacak olan gerçekten en eşsiz tapınaklardan biridir. Çılgın-dahi mimar Antoni Gaudi'nin çılgın projesinin gerçekleşmesini beş kuşak izledi bugüne kadar. Hristiyan aleminin en büyük mabetlerinden biri olan La Sagrada Familia'nın ilk köşe taşının döşenmesinden 137 yıl sonra bugün, Bazilika'da inşaat hala devam ediyor ve Gaudi'nin ölümünden 100 yıl sonra yani 2026 yılında tamamlanması bekleniyor.

Buzdolabına magnet asmak yerine, çorbada benim de tuzum olsun diyenler için şurası var;
Donativos

Çiğdem Dalyan - Eylül 2019