Son yıllarda futbol seyri bakımından hiç keyif vermeyen Türkiye Süper Ligi'ndeki takımların logolarını inceledik. Bakalım futbol kalitesi açısından sınıfta kalan ligimizin logo kalitesi ne durumda ve şampiyon hangi takım olacak?

Tuttuğunuz takımın logosunu beğeniyorsunuzdur. Kuzguna yavrusu şahin görünürmüş misali. Peki, Süper Lig'te yer alan takımların logolarına detaylıca bir baktınız mı? İngiltere, İspanya gibi ülkelerde takımların logo hikayelerine aşinayız. O ülkelerde de kimi kulüpler hikayelerini iyi bir arma ile sunarken bazıları da hikayesini kötü bir logo göğsüne taşıyor. Bizde ise bir iki istisna dışında hikaye de yok görsel kalite de.


İlk bakışta enteresan bir hikayesi olduğu izlenimi bırakan Alanyaspor logosunun arkasında herhangi bir fikir bulunmuyor bana sorarsanız. Star Trek filminde mürettebatının göğsünde yer alsın diye tasarlanmışa benziyor. Alanya bir kıyı kenti olduğu için top görünümlü yuvarlağın içerisine deniz dalgaları yerleştirilmiş. Altta ve üstte yer alan dalga çizimlerinin ortasında da kuruluş tarihi bulunuyor. Yeşil üçgen şeklindeki A ile belki de yeşil bir şehir olduğu belirtilmeye çalışılmış. Ortasına yerleştirilmiş olan rugby topu görünümlü S'nin sarı zeminle beraber ne manaya geldiğini ise kestirmek ise zor. İlk akla gelen güneş oluyor elbette. Arkadaki turuncu yuvarlak ise bölgedeki turunçgiller bolluğuna bir gönderme olabilir diye düşünüyorum. Görsel bir bütünlüğün bulunmadığı Alanyaspor logosunun puanı; 10/4


En eski kulüplerimizden biri olan Ankaragücü'nün logosu ilk bakışta bir demir parmaklıklara benziyor. Biraz daha bakınca belki de Anıtkabir'i temsil ediyordur diye düşünüyorsunuz. Ankara ile Gücü kelimelerinin ilişkisi neredeyse yok denecek kadar az. Bu nedenle de takımın adı daha çok GÜCÜ şeklinde okunuyor. Gücü kelimesinin sarı dış çizgilerinin arkadaki siyahlar şeritlerle ilişkisi de sorunlu. Oysa ki GÜCÜ kelimesi biraz daha kalınlaştırılarak çizgilerin bir parçası haline getirilebilirdi. Ankaragücü logosunun puanı; 10/5


A ve S'nin neyi temsil ettiği aşikar. Ortadaki yapı ise Anadolu Selçuklu döneminden kalma Yivli Minare imiş. Yivli Minare'nin üzerindeki 3 bant ise Antalyaspor'u oluşturan İlk Işıkspor, Ferrokromspor ve Yenikapı Suspor takımlarını temsilen bulunuyormuş. Antalya ilimizi temsilen Yivli Minare'nin seçilmesi ilginç olsa da A,S ve minarenin ilişkisi nispeten iyi. Minarenin altında yer alan tarih Antalyaspor yazısının bulunduğu yuvarlağın içinde alt kısma alınabilir ve böylece minarenin biraz daha kalın çizgili ve yüksek olması sağlanabilir. Portakal ile bu kadar özdeşleşmiş bir şehir olan Antalya'nın logosunda turuncu renginin kullanılması gibi bir beklentim var. Malum, kırmızı ligimizde en çok kullanılan renklerden biri. Turuncu ile bir ayrışma ve renklilik sağlamak mümkün olabilirdi. Antalyaspor logosunun puanı; 10/5


Yıllardan 1952. Nato'ya girmek üzere olan iki ülke, Türkiye ve Yunanistan'ın ilişkilerini geliştirmek adına bir futbol müsabakası tertip edilmesine karar veriliyor. Milli maç için ödenek bulamayacak olan Türkiye devleti, bu maç için o dönem durumu iyi olan Beşiktaş'a gidiyor ve bu maça çıkmasını istiyor. Beşiktaş takımına Galatasaray ve Fenerbahçe'den de birer oyuncu dahil ediliyor ve maç oynanıyor. Yunanistan'ın 1-0 kazandığı bu maç ise Beşiktaş'a armasında Türk bayrağı taşıma yetkisi kazandırıyor. Alın size film senaryosu. Beşiktaş logosunda bu çılgın hikaye ve yüksek kontrast dışında pek bir şey olmayabilir ama belki de bu hikayeyi en iyi temsil biçimi de bu sadeliğidir. Beşiktaş logosunun puanı; 10/7


1953 gibi çok da yakın olmayan bir tarihte kurulan Çaykur Rize, işi biraz aceleye getirmiş diyebiliriz. Minimal bir tavır da diyebilirdik evet şayet çay yaprağı çizimini çevreleyen tırnaklı yazı tipi yerine yine bu minimal çizgiyi sürdüren bir yazı tipi kullanılsaydı. Tırnaklı yazı tipleri armalarda yuvarlak biçimde kullanıldığında çok sorunlu gözüküyor. Yazı tipinin ve çizimin ilişkisi tam manasıyla üstü şişhane altı memişhane şeklinde. Renkleri yeşil ve mavi olan Çaykur Rize, iç kısımda çayı temsilen yeşili dış kısımda ise denizi veya çayı var eden yağmuru temsilen mavi kullanmış. Çaykur Rizespor logosunun puanı; 10/3


Denizli'ye görmüş gezmiş biri olarak şehrin ortasında da kocaman bir horoz heykeli olduğunu söyleyebilirim. Denizli ile horoz bir şekilde özdeşleşmiş. Fransızlara da bildiğiniz gibi horozlar diyoruz. Aslan, kaplan gibi hayvanların revaçta olduğu futbol dünyasında şehrin horoz gibi bir hayvanı sembol kabul etmesi güzel. Lakin, horozun sahip olduğu renk zenginliğini (heykelinin değil, gerçeğinin) logoda göremiyoruz. Ayrıca Denizlispor yazısı ve horoz çizimi çok sıkışmış. Arma dikine biraz daha genişletilirse horoz bir nebze rahatlayacak. Bir de unutmadan eklemek gerekir ki, iyi bir horoz illüstrasyonuna bakmıyoruz. Özellikle ayak bölgesi oldukça sorunlu. Denizlispor logosunun puanı; 10/5


Bir Fenerbahçeli futbolcu olan topuz Hikmet tarafından tasarlanan Fenerbahçe logosu hakkında resmi sitesinde şöyle yazıyor; "Beş renkten oluşan rozette Fenerbahçe Spor Kulübü 1907 yazısını taşıyan beyaz çerçeve temizlik ve açık yürekliliğin, kırmızı ton sevgi ve bağlılığın ifadesi olup bayrağımızı sembolize eder. Ortada bulunan sarı lacivert kalp şeklindeki sarı, Fenerbahçe'ye duyulan gıpta ve kıskançlığı, lacivert ise soyluluğu tasvir eder. Bu iki renk arasından yükselen palamut dalı ise, Fenerbahçelilik'in kudret ve kuvvetinin ifadesidir. Yeşil renk ise yükselen bu kudret için başarının mukadder oluşunu gösterir." Renkler başarılı bir biçimde yan yana gelmiş olsa da renklere yüklenmiş manaların evrensel bir yanı yok esasen. Özellikle sarının kıskançlığın temsili olması durumuna ilk kez burada rastlıyoruz belki de. Eski logo yenisine oranla çok daha dengeli. Meşe palamutunun kalp denen kısımla, o kısmın da kırmızı alan ile ilişkisi çok daha başarılı. Bunu neden bozma gereği duymuşlar bilmiyorum. Fenerbahçe logosunun puanı; 10/7


Ahmet Ayetullah imzalı Galatasaray logosu Gayın ve Sin harflerinin birleşiminden oluşuyordu. Latin alfabesine geçişin ardından günümüzde kullanılan G ve S harflerine geçildi. Eski logodaki Gayın ve Sin harflerinin birleşiminin ne kadar iyi olduğunu görebiliyorsunuz. Aynı şeyi günümüzde kullanılan G ve S harfleri için söylemek mümkün olmasa da Galatasaray'ın logosunun, geçmişten aldığı mirası özgün bir biçimde sürdürmesi ve ligimizdeki nadir tipografik logolardan biri olması nedeniyle başarılı buluyorum. S'nin kuyruğunun gereksiz uzunluğu, G'nin içe doğru giden çizgisi ile S'nin buluştuğu noktadaki sorunlu ilişkisi ve genel olarak 2 harfin et kalınlıklarının harflerin yapıları ile uyumsuzluğunu bu sebeple göz ardı edebiliyorum. Galatasaray logosunun puanı; 10/7


Süper ligin genç temsilcilerinden birisi Gaziantep Futbol Kulübü. Genç olmasına karşın 4 büyüklere sıkıntılı sezonlar yaşatabilmeyi başarmış bir kulübümüz. Ancak aynı şeyi logosu için söylemek pek mümkün değil. Muhtemelen logo birkaç yıl önce yenilenmiş. Çünkü, ortada bulunan G harfi Gaziantep'in şehir kimliğine ait. Bu talihsiz kimlik çalışmasının G'si bir şekilde futbol kulübüne de bulaşmış. Bir diğer garip durum da Gaziantep yazmak yerine GFK yazmış olmaları. BJK gibi bir hava vermek istemişler sanıyorum ama çok yersiz karar olmuş. GFK yazısını da içinde bulunduğu siyah forma uydurmak için bir miktar bozmuşlar. Ortadaki şahin benzeri kuşun da temas ettiği G ile alakası olmayınca logo için artık "cingen çalmış ayı oynamış" demekten başka çaremiz kalmıyor. Gaziantepspor logosunun puanı; 10/4


Behzat Başkomser'in takımı Gençlerbirliği'nin logosu süper ligin en iyi logolarından biri. Kırmızı, sarı ve siyahın birlikteliği, ay ve yıldızın sıkıcı olmayan biçimde sunumu, ayın içine yerleştirilmiş özgün futbol topu çiziminin genel kompozisyon ile uyumu, yıldızın parlayan sarı çizgileri... Bunlar logoyu iyi yapan özelliklerinden sadece birkaçı. Gençlerbirliği logosunun puanı; 10/8


Göztepe'nin rakiplerine oranla iyi bir logosu olduğu kanısındayım. Ancak logonun tam ortasındaki eski futbol topunun tam simetrik çizilmesi gerektiğini düşünüyorum. Yanlara taşmış olan kuruluş yılı kuşağı da başarılı bana göre. İçi sarı ve kırmızı ile dolu olan kareler Göztepe'nin yelken ve diğer amatör branşlarını temsilen logoya eklenmiş. Üstte yazan Göztepe kelimesinde Ö'nün noktaları nedeniyle üst kısımda oluşan boşluk gibi altta bir miktar daha boşluk bırakmak da yine o kısmın toparlanmasını sağlayabilir veya daha uygun bir yazı tipi ile değiştirilebilir. Göztepe logosunun puanı; 10/6


Başakşehir, B'nin üst iç boşlukta bulunan çizgisini uzatarak B'nin içine bir İ gizlemeyi başarmış. Lakin, amblemi gereğinden fazla büyük bir kalkanın içine yerleştirince etkisi azalmış. Fenerbahçe veya Galatasaray logolarındaki gibi bir çemberin içine almaları daha iyi olabilirdi. Başakşehir logosunun puanı; 10/6


Bir kulüp adına "spor" kelimesini eklediğinde futbol dışındaki branşlarda da var olması, var olmasından da öte, başarılı olmasını bekliyorum. Kasımpaşa hakkında çok fazla bilgim yok ama bugüne değin böyle bir başarıyı duymuşluğum yok. Logoda alt kısımda yer alan şeklin çapa veya martı olduğunu düşünebiliriz. Ama çapanın da martının da ne mana taşıdığını pek kestiremiyorum Kasımpaşa için. Kasımpaşa tersanesine bir gönderme veya martı figürünün İstanbul ile özdeşleşmiş olduğu için kullandığını düşünebiliriz. Her ikisi için de net olan şey ise kötü bir görselleştirmeyle sunulduğu. Üst kısımdaki Kasımpaşa yazı tipi ise kesinlikle özensiz seçilmiş. Kasımpaşa logosunun puanı; 10/4


Süper Logo ligimizin en alt sırada yer alan hatta belki küme düşmeye oynayan takımlarından biri de kuşkusuz Kayserispor. Süper lig'de kadın başkan tarafından yönetilen ilk kulüp ünvanını elinde bulunduran Kayserispor, Erciyes Dağı'nı logosuna taşımış ama öylesine kötü taşımış ki Erciyes tümseği olmuş. Kayserispor logosunun puanı; 10/3


Konya, Anadolu Selçuklu'dan kalan mirasın hakkını ne yazık ki veremiyor. Halbuki bu miras -özellikle tasarım ve mimari açısından- engin bir deniz. Konyaspor logosunda çift başlı kartalı kullanmak yerinde bir hareket olmuş ama yeteri kadar özen gösterilmemiş. Almanya milli takımı logosu gibi sade bir kullanım tercih edilmiş olabilir fakat burada bir arada kalmışlık durumu söz konusu. Çift başlı kartalın alt kısmında yer alan tahıl kuşaklar kartaldan rol çalıyor ve kartalı kuvvetsiz hale getiriyor. Konya'nın tarıma verdiği önemin altını çizmek istemiş olmalılar ama bu meseleyi buraya taşımaya ne kadar ihtiyaç var sorgulamak gerek. Muhakkak kullanılacaksa da kartalın daha büyük, tahıl kuşakların ise küçülerek ayak kısmına gelecek ve hatta belki bir miktar temas edecek şekilde yapılması daha yerinde olabilir. Konya logosunun puanı; 10/6


Malatyasporlu yöneticiler, Ankaragücü logosunu çok seviyor olmalılar ki, bunun aynısını yap ama Malatya'ya özgü de birşeyler koy şeklinde vermişler siparişi. Üst kısımda Malatya kalesi kendine yer bulurken, hemen altında bulunan 3 sarı şeklin kayısı olduğunu düşünüyorum. Malatyaspor logosunun puanı; 10/4


Sivasspor logosunda yan yana 3 yıldıza yer vererek 15 şampiyonluk kazanmış gibi bir hava estirmiş. (Normalde armanıza her 5 şampiyonlukta 1 yıldız koyabiliyorsunuz.) Ama bunun dışında da başka bir şey yapmamış. Sivas'ın S'si ile Spor'un S'sinin iç içe geçmesinin Sivas'ın Spor ile iç içe bir şehir olduğu fikrini vermek gayesinde ise yetkililer, biz buna pek de kanmıyoruz. Bu nafile çaba yerine Sivas'ın kangalının logoda yer bulmasını istiyoruz mesela. Sivasspor'un logosunun puanı; 10/4


Bir takım olarak Trabzonspor'u hiç sevmem. Ancak mesele takım logolarına gelirse Trabzon rakiplerinden birkaç gömlek üstün bana kalırsa. Karadeniz'e kıyı bir şehir olan Trabzon'un logosunda T'nin üst kısmı yani topun bulunduğu bölüm karayı, S'nin bulunduğu alan ise hırçın Karadeniz dalgalarını temsil ediyormuş gibi geliyor bana. T ve S'yi temsil eden formlar çok başarılı. Çok karmaşık gibi gözükse de bir çırpıda T ve S harfleri olduklarını fark ediyorsunuz. Armanın alışılagelmiş kalkan formları dışında kendine özgü ve içinde yer alan 2 harfle uyumlu yapısı da yerinde ve özgün bir karar. Renkler de Süper ligin sınırlı ve sıkıcı renk skalasının dışında ve uyumlu. Üst ortada bulunan topun yine genel kompozisyon ile uyumlu çizimi de logoyu kaliteli yapan etkenlerden biri. S'nin göbeğini kuyruk kısmı ile veya kuyruk kısmını göbek ile simetrik hale getirmek son bir dokunuş olarak güzel olabilir. Trabzonspor logosunun puanı; 10/8

Süper Logo Ligimizde puan durumu şöyle oldu;
1. Trabzonspor ve Gençlerbirliği
2. Beşiktaş, Fenerbahçe ve Galatasaray
3. Göztepe ve Konyaspor ve Başakşehir
4. Ankaragücü, Antalyaspor ve Denizlispor
5. Alanyaspor, Gaziantep, Kasımpaşa, Malatyaspor ve Sivasspor
6. Kayserispor ve Çaykur Rizespor