Tüik'in 2018 verilerine göre Türkiye'de boşanma oranları %10,9 oranında artış göstermiş. Evlenme oranları ise düşüşe geçmiş. Bu verilerle Herb Lubalin'in ne alakası var diye düşünüyor olabilirsiniz. Müsaadenizle anlatayım.

Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı verilere göre evlenen çiftlerin sayısı 2017 yılında 569 bin 459 iken 2018 yılında %2,9 azalarak 553 bin 202 olmuş. Boşanan çiftlerin sayısı ise 2017 yılında 128 bin 411 iken 2018 yılında %10,9 artarak 142 bin 448'e çıkmış.

80'li yılların başlarında doğanlar bilir. İlk ve orta dereceli okullarda kendinizi tanıtmak için ayağa kalkar, 45-50 kişiden oluşan sınıfa karşı, adınızı soyadınızı ve babanızın mesleğini söyler yerinize otururdunuz. Bu tanışma faslında babası bir sebeple ölenler -gariptir ki- şanslılardı. Sınıftaki tüm öğrencilerin içini onlara karşı acıma duygusuyla karışık bir sıcaklık kaplardı. Anne ve babası ayrı olan ve annesi ile yaşayanlar ise bir karar vermek durumundaydılar. Ya babalarını oracıkta öldüreceklerdi ya da ona bir meslek uyduracaklardı. Kısacası şartlar o dönemlerde boşanmış anne babaların çocukları için hayli çetindi. Zaten, koca sınıfta ya tek başınaydın ya da -hadi olsun olsun- biri daha benzer durumdaydı. Şimdilerde olduğu gibi, sınıfın yarısı, ayrılmış ebeveynlerin, hafta içi annesinde hafta sonu babasında kalan medeni çocukları ile dolu değildi.

Tuik verileri ile ilgili haberi görünce birden bunlar geliverdi aklıma. Bir şey daha geldi ardından: Herb Lubalin. Aslına bakarsanız, tipografinin bu yetenekli isminin aile denince akla gelmesinden daha doğal ne olabilir ki? Az çok tasarıma bulaşmış kim bilmez, kim görmemiştir Lubalin'in tasarladığı harikulade logoları?

Herb Lubalin'in aileye dair tasarladığı logolar
Herb Lubalin'in aileye dair tasarladığı logolar.

Kim bilir, belki de yalnızca garip bir tesadüftür, logolardan ilki, yani MARRIAGE sanıyorum 1965 yılında, MOTHER & CHILD 1965 sonu 1966 başlarında, FAMILIES ise 80 senesinde tasarlanmış Lubalin tarafından. Yani, önce evlendirmiş, sonra anneyi hamile bırakmış ve en sonunda da çocuğu büyütmüş ve onları yan yana duran sıcak bir aile olarak resmetmiş. Son logoyu tasarladıktan kısa bir süre sonra aramızdan ayrıldı Lubalin. Zannediyorum 1981 yılının Mayıs ayında. Belki günümüze kadar yaşasa idi aşağıdaki logoyu da tasarlaması gerekecekti.

Herb Lubalin
(Elbette çok daha iyisini yapacaktı, benim elimden bu kadarı geldi.)

Veya belki, Türkiye Aile Bakanlığı tarafından, aileye olan hassasiyetli ve başarılı çalışmaları sebebiyle ülkemize davet edilecek ve jest olarak bakanlığımıza aşağıdaki logoyu hediye edecekti.

Herb Lubalin
Lakin görünen o ki, bu devirde "en az 3 çocuk" yapmak bir yana dursun evli kalmak bile zor.

63 yaşında aramızdan ayrılan Lubalin'in bildiğim kadarı ile çocuğu yok. Evliliğine dair bir bilgiye de şimdiye dek rastlamadım. Kendisi, aile kurmaktan çok, bir bilim kurgu yazarı edasıyla aileye dair tasarımlar yapmayı seçmiş, sevmiş. Yaptığı logolar grafik tasarım olarak zamanının çok ötesinde olsalar da anlam olarak her geçen gün daha da bulanıklaşıyorlar.